YÖNETİCİ ÖZETİ
Bu makale, ABD’de iş kurmak isteyen Türk yatırımcılar için Amerika E2 yatırımcı vizesi çerçevesinde izlenecek hukuki ve pratik adımları açıklar. E2 vizesi kapsamında başvuru koşulları, uygun şirket yapıları, yatırımın işletmeye nasıl bağlanacağı ve iş kurma seçenekleri ele alınmaktadır. Harvey Law Group tarafından hazırlanan bu rehber, genel tanıtımdan çok iş kurulum sürecine odaklanır.
E2 başvurularında uygulamada görülen tipik yatırım seviyesi 250.000 USD civarında değerlendirilebilir. Dosyanın hazırlanması ve başvuru süreci çoğu durumda yaklaşık 3 ay içinde tamamlanabilir. E2 vizesi genellikle 2 yıl süreyle verilir ve yasal şartlar sürdüğü sürece yenilenebilir.
- Türk vatandaşları E2 anlaşmalı ülke listesinde yer almaktadır.
- E2 başvurusu için ABD’de gerçek ve faal bir işletme bulunmalıdır.
- Yatırımın sadece planlanmış değil, işletmenin riskine bağlanmış olması gerekir.
- Şirket kuruluş belgeleri, fon kaynağı ve iş planı dosyanın temel unsurlarıdır.
- E2 statüsü, işin sürdürülmesi ve uygunluk şartlarının korunması halinde yenilenebilir.
E2 VİZESİ NEDİR?
Amerika E2 vizesi, ABD göçmenlik hukukunda anlaşmalı ülke vatandaşları için düzenlenen bir göçmen olmayan yatırımcı vizesidir. Bu vize türü, ABD’de gerçek ve faal bir işletmeye yatırım yapacak veya yatırım yapılmış bir işletmeyi geliştirmek ve yönetmek üzere ülkeye gelecek kişiler için tasarlanmıştır. E2 statüsü, başvuru sahibine ABD’de yaşama, yalnızca kendi E2 işletmesi kapsamında çalışma ve işi fiilen yönetme hakkı sağlar. E2 vizesinin temel özelliklerinden biri, işletme aktif kaldığı ve yasal koşullar korunabildiği sürece yenilenebilir olmasıdır.
TÜRK VATANDAŞLARI E2 VİZESİNE BAŞVURABİLİR Mİ?
Evet. Türkiye, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın E-2 anlaşmalı ülkeler listesinde yer almaktadır ve bu nedenle Türk vatandaşları doğrudan E2 vizesine başvurabilir. Resmî treaty countries listesinde Türkiye için E-2 statüsünün yürürlük tarihi 18 Mayıs 1990 olarak gösterilmektedir; bu da Türkiye’nin listede yer almasının yeni bir gelişme değil, uzun süredir yürürlükte olan köklü bir anlaşma temeline dayandığını gösterir. Türkiye dışında doğmuş kişiler de sonradan Türk vatandaşlığı kazanmışlarsa, başvuru anında Türk vatandaşı olmaları halinde E-2 uygunluğu kapsamında değerlendirilebilir.
E-2 VİZESİ İLE İŞ KURMA SEÇENEKLERİ: 4 YÖNTEM
Business Setup Options: 4 Methods
E2 vizesi kapsamında ABD’de iş kurmak isteyen yatırımcılar için başvuruda kullanılabilecek dört temel iş kurma yöntemi bulunmaktadır.
| İş Kurma Yöntemi | Tipik Yatırım | Süreç | Avantaj |
| Yeni iş kurma | 100.000–300.000 USD | En uzun — iş planı gerekli | Tam kontrol, özelleştirilebilir yapı |
| Mevcut işletme satın alma | 200.000–500.000+ USD | Orta — due diligence gerekli | Kanıtlanmış gelir geçmişi |
| Franchise yatırımı | 150.000–500.000 USD | Görece hızlı — marka desteği | Hazır iş modeli, tanınan marka |
| Ortak girişim (joint venture) | Değişken | Değişken — ortaklık belgesi gerekli | Yerel bilgi ve ağ avantajı |
Yeni İş Kurma
Yeni iş kurma modelinde yatırımcı ABD’de sıfırdan şirket kurar, faaliyet alanını belirler ve işletmeyi kendi iş planına göre yapılandırır. Bu yöntem daha fazla kontrol sağlar; ancak yatırımın gerçekten işletmeye bağlandığının ve işin uygulanabilir olduğunun ayrıntılı iş planı ile gösterilmesi gerekir. Başlangıç yatırımı çoğu dosyada 100.000–300.000 USD aralığında görülür.
Mevcut İşletme Satın Alma
Bu yöntemde yatırımcı faaliyette olan bir işletmeyi devralır ve E2 başvurusunu mevcut operasyon üzerinden kurar. Gelir geçmişi, müşteri yapısı ve faaliyet kayıtları avantaj sağlayabilir. Bununla birlikte sözleşmeler, borçlar, vergi kayıtları, ruhsatlar ve finansal tablolar bakımından ayrıntılı due diligence yapılması gerekir. Yatırım tutarı genellikle daha yüksektir.
Franchise Yatırımı
Franchise modeli, hazır iş modeli ve operasyonel sistem sunduğu için E2 başvurularında sık tercih edilir. Markanın bilinirliği, eğitim desteği ve standart operasyon yapısı iş planını somutlaştırabilir. Ancak franchise sözleşmesi, başlangıç bedeli, royalty yükümlülükleri ve lokasyon koşulları dikkatle incelenmelidir. Yatırım tutarı çoğu durumda 150.000–500.000 USD bandında değişir.
Ortak Girişim (Joint Venture)
Ortak girişim modelinde yatırımcı, ABD’deki bir ortakla birlikte işletme kurar veya mevcut yapıya ortak olur. Bu model özellikle yerel pazar bilgisi, operasyonel deneyim veya ticari ağ desteği gerektiğinde tercih edilir. Ancak E2 dosyasında mülkiyet ve kontrol yapısı net olmalıdır; başvuru sahibinin genellikle en az %50 sahiplik veya eşdeğer kontrol hakkı göstermesi gerekir.
E2 VİZESİ BAŞVURU KOŞULLARI
Aşağıdaki koşulları madde listesiyle açıklayın (her madde 1–2 cümle, kalın anahtar terimler):
- Anlaşmalı ülke vatandaşlığı: Başvuru sahibi, E2 anlaşmalı ülkelerden birinin vatandaşı olmalıdır; Türkiye bu listede yer almaktadır. Bu nedenle Türk vatandaşları doğrudan E2 başvurusu yapabilir.
- Önemli yatırım: Yatırım tutarı işin niteliği ve büyüklüğüyle orantılı olmalıdır. Kanunda sabit bir eşik yoktur; uygulamada çoğu dosyada 250.000 USD civarı bir seviye referans alınsa da asıl ölçüt yatırımın “substantial” olmasıdır.
- Gerçek ve aktif iş: İşletme yalnızca kâğıt üzerinde değil, fiilen çalışan ve marjinal olmayan bir ticari faaliyet olmalıdır. Ekonomik kapasitesinin yalnızca yatırımcının geçimini aşması beklenir.
- Fon kaynağı belgesi: Yatırım parasının nereden geldiği banka kayıtları ve destekleyici belgelerle ispatlanmalıdır. Kaynağın suç gelirinden gelmediği açık biçimde gösterilmelidir.
- İstihdam yaratma: Kanunda belirli bir sayı yazmasa da işletmenin yalnızca yatırımcıyı geçindiren yapı olmaması beklenir. Bu nedenle ABD’li çalışanlar için iş olanağı yaratma kapasitesi başvuruda önem taşır.
- Sabıka kaydı olmaması: Suç gelirleri, dolandırıcılık veya kabul edilemezlik doğurabilecek cezaî geçmiş başvuruyu olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle adli geçmiş ve fon kaynağı incelemesi önemlidir.
- Tıbbi muayene: E2 için göçmen vizesindeki gibi standart bir sağlık muayenesi genel kural değildir. Ancak ABD Dışişleri Bakanlığı, bazı nonimmigrant başvuru sahipleri için tıbbi inceleme istenebileceğini belirtmektedir; bu nedenle dosya ve konsolosluk uygulaması ayrıca kontrol edilmelidir.
ADIM ADIM BAŞVURU SÜRECİ
Step-by-Step Application Process
1. Uygunluk değerlendirmesi: İlk aşamada başvuru sahibinin Türk vatandaşlığı temelinde E2 uygunluğu ve planlanan yatırımın işin niteliğine göre yeterli olup olmadığı incelenir. Bu değerlendirme, seçilecek iş modelinin başvuru stratejisini doğrudan etkiler.
2. İş kurma veya satın alma: Seçilen yönteme göre ABD’de yeni bir işletme kurulur, mevcut bir işletme satın alınır veya uygun bir franchise ya da ortaklık yapısı oluşturulur. Bu aşamada şirket kuruluşu, sözleşmeler ve operasyon altyapısı hazırlanır.
3. İş planı hazırlama: Vize başvurusu için ayrıntılı bir iş planı oluşturulur. İş planında faaliyet konusu, yatırım kalemleri, finansal projeksiyonlar ve istihdam öngörüleri yer alır.
4. Belge derleme: Fon kaynağı belgeleri, şirket kuruluş evrakları, iş planı, banka kayıtları ve diğer destekleyici dokümanlar dosyada bir araya getirilir. Belgelerin birbiriyle tutarlı olması gerekir.
5. Başvuru: Başvuru, Türkiye’deki ABD Büyükelçiliği veya Başkonsolosluğu nezdinde ilgili prosedüre uygun şekilde yapılır. Konsolosluğun belge ve form gereklilikleri dikkatle takip edilmelidir.
6. Mülakat: Başvuru sahibi konsolosluk mülakatına katılır ve yatırımın niteliği ile işin gerçekliği hakkında soruları yanıtlar. Süreç çoğu dosyada yaklaşık 3 ay içinde sonuçlanabilir.
E-2 VİZESİ İÇİN VERGİ DEĞERLENDİRMELERİ
E2 vizesi ile ABD’de iş yürütmek ve gelir elde etmek, başvuru sahibinin faaliyet yapısına ve vergi ikametine bağlı olarak ABD’de vergi yükümlülüğü doğurabilir. ABD vergi sisteminde, ABD vatandaşları ve vergi açısından resident alien kabul edilen kişiler kural olarak dünya genelindeki gelirleri üzerinden vergilendirilir; buna karşılık birçok nonresident alien yalnızca belirli ABD kaynaklı gelirler üzerinden vergilendirilir. E2 vize sahiplerinin vergi durumu, özellikle substantial presence test ve fiilî ikamet düzenine göre değişebilir. Türkiye ile ABD arasında ayrıca çifte vergilendirmeyi önlemeye yönelik bir gelir vergisi anlaşması bulunmaktadır.
“Vergi yükümlülükleri bireysel koşullara ve geçerli uluslararası vergi anlaşmalarına göre değişmektedir. Bu bölüm yalnızca genel bilgi amaçlıdır ve kişiselleştirilmiş vergi danışmanlığı niteliği taşımamaktadır. Harvey Law Group, müşterileri uzman uluslararası vergi danışmanlarına yönlendirebilmektedir.”
RİSKLER VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
- İşletme başarısızlığı: E2 statüsü, aktif ve çalışan bir işletmeye bağlıdır; iş kapanırsa statünün devamı riske girebilir. Bu nedenle başvuru öncesinde gerçekçi gelir projeksiyonları içeren sağlam bir iş planı hazırlanmalıdır.
- Marjinallik tespiti: Yalnızca yatırımcı ve ailesinin geçimini sağlayan işletmeler yetersiz görülebilir. Büyüme, gelir ve istihdam kapasitesi belgelerle açık şekilde gösterilmelidir.
- Vize yenileme belirsizliği: E2 yenilenebilir olmakla birlikte uygunluk şartlarının her uzatma veya yeni başvuruda yeniden incelenmesi mümkündür. Düzenli hukuki takip ve güncel dosyalama disiplini önemlidir.
- Yeşil kart yolu yok: E2, doğrudan kalıcı oturma iznine götüren bir kategori değildir. Kalıcı statü düşünülüyorsa ayrı bir göçmenlik stratejisi planlanmalıdır.
- Döviz kuru riski: Türkiye’den ABD’ye yapılacak fon transferlerinde kur dalgalanması toplam yatırım maliyetini etkileyebilir. Bu nedenle bütçe planlamasında kur farkı için ek pay bırakılması pratik bir önlemdir.
HARVEY LAW GROUP HAKKINDA
Harvey Law Group, 1992 yılında Jean-François Harvey tarafından kurulmuştur. Grup, 20’den fazla ülkede faaliyet göstermekte ve uluslararası göçmenlik ile yatırım hukuku alanında uzmanlaşmış hukuki hizmetler sunmaktadır. Türkçe konuşan hukuki ekip yapısı sayesinde Türk vatandaşlarına yönelik dosyalarda Türkçe iletişim kurulabilmektedir. Firma, ABD E2 vizesi de dahil olmak üzere bu makalede yer verilen yatırım ve göçmenlik programları kapsamında aktif olarak hukuki hizmet vermektedir.
“Bireysel koşullarınıza en uygun E2 iş kurma seçeneğini belirlemek için Harvey Law Group ile ücretsiz bir ön değerlendirme görüşmesi talep edebilirsiniz.”
SIK SORULAN SORULAR (SSS)
1. E2 vizesi nedir ve ne sağlar?
Kısa Cevap: E2 vizesi, anlaşmalı ülke vatandaşlarına ABD’de yatırım yaptıkları işi yöneterek yaşama ve çalışma imkânı sağlayan göçmen olmayan bir vize türüdür.
E2 vizesi, ABD’de gerçek ve faal bir işletmeye yatırım yapan kişiler için düzenlenir. Başvuru sahibi kendi E2 işletmesini geliştirme ve yönetme amacıyla ABD’de bulunabilir; bu statü genel bir çalışma izni değil, yalnızca ilgili işletme kapsamında hak sağlar. Vize göçmen olmayan statüdedir, ancak işletme aktif kaldığı ve yasal şartlar korunduğu sürece yenilenebilir. ABD Dışişleri Bakanlığı E sınıfını açık biçimde treaty investor nonimmigrant visa olarak tanımlar.
2. Türk vatandaşları E2 vizesine başvurabilir mi?
Kısa Cevap: Evet, Türkiye ABD ile E2 anlaşması olan ülkeler arasında yer almaktadır.
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın treaty countries listesine göre Türkiye, E-2 anlaşmalı ülkeler arasındadır ve yürürlük tarihi 18 Mayıs 1990 olarak gösterilir. Bu, Türk vatandaşlarının doğrudan E2 başvurusu yapabilmesi anlamına gelir. Pratikte bu uygunluk, yatırımın niteliği, işletmenin gerçekliği ve fon kaynağının ispatı gibi diğer şartlarla birlikte değerlendirilir. Türkiye’nin listede yer alması yeni değil, uzun süredir yürürlükte olan yerleşik bir hukuki temele dayanır.
3. E2 vizesi için ne kadar yatırım gereklidir?
Kısa Cevap: Sabit bir yasal minimum yoktur, ancak uygulamada birçok dosyada yatırım düzeyi yaklaşık 250.000 USD civarında planlanmaktadır.
E2 mevzuatında tek bir zorunlu rakam belirlenmemiştir. Aranan ölçüt, yatırımın işletmenin türü ve ölçeğiyle orantılı biçimde “substantial” olmasıdır. Bu nedenle küçük hizmet işletmesi ile üretim veya franchise yatırımı aynı seviyede değerlendirilmez. Uygulamada bazı dosyalar daha düşük, bazıları daha yüksek tutarlarla hazırlanabilir; ancak Türk yatırımcılar açısından planlamada 250.000 USD civarı referans seviye olarak sık kullanılır. Nihai değerlendirme iş modeline bağlıdır.
4. E2 vizesiyle ABD’de hangi tür iş kurulabilir?
Kısa Cevap: Yeni iş kurma, mevcut işletme satın alma, franchise yatırımı ve ortak girişim dahil çeşitli aktif ticari modeller kullanılabilir.
E2 açısından belirleyici olan sektör adı değil, işletmenin gerçek, faal ve marjinal olmayan bir ticari faaliyet oluşturmasıdır. Bu nedenle yatırımcı sıfırdan şirket kurabilir, çalışan bir işletmeyi devralabilir, franchise sistemi içinde faaliyet gösterebilir veya uygun ortaklık yapısıyla joint venture modeline gidebilir. Pasif yatırım modelleri ise genellikle uygun görülmez. Seçilen yöntem, yatırım kalemleri, iş planı ve kontrol yapısı ile tutarlı biçimde belgelenmelidir.
5. E2 vizesi ne kadar süre geçerlidir?
Kısa Cevap: E2 statüsü genellikle giriş başına 2 yıl kalış hakkı sağlar ve şartlar sürdükçe yenilenebilir.
ABD Dışişleri Bakanlığı, E vizesi sahiplerinin ABD’ye kabul edildiğinde genellikle azami 2 yıl başlangıç kalış süresi alabildiğini belirtir. Uygunluk şartları korunuyorsa uzatma veya yeni vize başvuruları mümkündür. Ancak yenileme otomatik değildir; işletmenin aktifliği, yatırımın devamı ve yönetim rolü yeniden incelenebilir. Bu nedenle “süresiz kalış” değil, şartların her aşamada korunmasına bağlı yenilenebilir bir statü söz konusudur.
6. E2 vizesi sahibi aile üyelerini yanına alabilir mi?
Kısa Cevap: Evet, eş ve 21 yaş altındaki evlenmemiş çocuklar türev statü kapsamında başvuruya dahil edilebilir.
E2 ana başvuru sahibinin eşi ve 21 yaş altındaki evlenmemiş çocukları bağımlı statü alabilir. USCIS politikasına göre E eşleri, 12 Kasım 2021 itibarıyla statüye bağlı olarak çalışma yetkisine sahiptir. Çocuklar ise eğitim görebilir, ancak E eşleriyle aynı şekilde genel çalışma yetkisine sahip değildir. Aile üyelerinin vatandaşlığının treaty country ile aynı olması her durumda zorunlu değildir; ancak vize ve başvuru detayları ayrı değerlendirilir.
7. E2 vizesi başvurusu ne kadar sürer?
Kısa Cevap: Başvuru süreci genellikle yaklaşık 3 ay içinde tamamlanmaktadır.
Toplam süre yalnızca konsolosluk takvimine değil, işin kurulmasına, banka hesabı açılmasına, yatırımın işletmeye bağlanmasına ve belge dosyasının tamamlanmasına da bağlıdır. Pratikte şirket kuruluşu ve evrak hazırlığı birkaç hafta sürebilir; ardından konsolosluk başvurusu ve mülakat aşaması gelir. Bazı dosyalar daha kısa, bazıları daha uzun sürebilir. Bu nedenle 3 ay çoğu durumda makul bir planlama süresi olarak kullanılır, ancak garanti edilen sabit bir takvim değildir.
8. E2 vizesi yeşil karta dönüştürülebilir mi?
Kısa Cevap: E2 vizesi, yeşil karta (kalıcı oturma izni) doğrudan bir yol sunmamaktadır.
E2, geçici nitelikte bir nonimmigrant statüdür. Bu nedenle E2 sahibi olmak tek başına kalıcı oturum hakkı vermez. Kalıcı statü hedefleyen kişiler, koşullarına göre farklı göçmen kategorilerini ayrıca değerlendirmelidir. Bunlardan biri EB-5 yatırımcı kategorisidir; USCIS, EB-5 kapsamında gerekli yatırım ve 10 tam zamanlı istihdam şartını karşılayan kişilerin kalıcı oturum için başvurabileceğini belirtir. Dolayısıyla E2 ve EB-5 hukuken farklı yapılardır.
9. E2 vizesi için franchise almak iyi bir seçenek midir?
Kısa Cevap: Evet, uygun franchise modeli E2 başvurularında sık kullanılan ve çoğu zaman düzenli belge yapısı sağlayan bir seçenektir.
Franchise yatırımları, hazır operasyon modeli, marka standardı ve eğitim desteği sunduğu için E2 dosyalarında sık tercih edilir. Bu yapı, iş planının somutlaştırılmasını ve yatırım kalemlerinin açıklanmasını kolaylaştırabilir. Buna karşılık franchise bedeli, sürekli royalty ödemeleri, bölge kısıtları ve sözleşme hükümleri dikkatle incelenmelidir. Başvuru açısından önemli olan, yatırımın gerçek ticari faaliyete bağlanması ve işletmenin marjinal kalmayacağının gösterilmesidir.
10. E2 vizesi başvurusunda avukat tutmak gerekli midir?
Kısa Cevap: Hukuken zorunlu değildir, ancak başvurunun belge ve yapı karmaşıklığı nedeniyle hukuki destek uygulamada sıklıkla tercih edilir.
E2 dosyası yalnızca bir vize formundan ibaret değildir; şirket kuruluş belgeleri, fon kaynağı kayıtları, iş planı, ownership yapısı, yatırımın risk altına girdiğini gösteren harcamalar ve konsolosluk sunumu birlikte değerlendirilir. Bu nedenle eksik veya tutarsız dosyalar sorun yaratabilir. Avukat tutulması yasal bir mecburiyet değildir; ancak özellikle ilk kez ABD’de iş kuracak yatırımcılar için sürecin doğru yapılandırılması bakımından pratik önem taşır.
SONUÇ VE HAREKETE GEÇİRME
2026 itibarıyla amerika e2 yatırımcı vizesi, Türk girişimciler için ABD’de aktif bir işletme kurma veya devralma temelli bir hukuki yol sunmaktadır. Başvuru çerçevesinde yeni iş kurma, mevcut işletme satın alma, franchise yatırımı ve ortak girişim olmak üzere 4 temel yöntem bulunmaktadır. Uygun yöntemin seçimi; yatırımın düzeyi, işletmenin gerçek ve aktif niteliği, belge yapısı ve başvuru sahibinin işi yönetme rolü üzerinden değerlendirilir. E2 statüsünün devamı ise işin sürdürülmesine ve yasal koşulların korunmasına bağlıdır.
“Bireysel koşullarınıza en uygun E2 iş kurma seçeneğini belirlemek için Harvey Law Group ile ücretsiz bir ön değerlendirme görüşmesi talep edebilirsiniz.”
YASAL SORUMLULUK REDDİ
Bu makalede yer alan bilgiler yalnızca genel bilgi amaçlı sunulmakta olup kişiselleştirilmiş hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Göçmenlik mevzuatı değişkenlik gösterebilir. Herhangi bir karar almadan önce nitelikli bir avukana danışmanız tavsiye edilir.
